LEZINGENCYCLUS 'Christen-zijn in de 21ste eeuw'

Paul Proost van de marrakeshgroep vluchtelingen benadrukt daarbij de waarde van de menselijkheid: 'Wat kunnen we als christenen concreet betekenen voor vluchtelingen als vertaling van de Blijde Boodschap?'In de pastorale eenheid Clara Van Assisi is ondertussen al een 7-tal jaren de Marrakeshgroep aan het werk. In de geest van ‘Fratelli Tutti’ van paus Franciscus werken een 12-tal vrijwilligers, gelovig geïnspireerd, dagelijks in de geest van het evangelie: ‘Wat je aan de minsten van de Mijnen gedaan hebt, dat heb je aan Mij gedaan….’. In het werken met en voor vluchtelingen willen ze zo concreet vorm geven aan de Blijde Boodschap. Ondertussen wordt er met meer dan 300 vluchtelingen gewerkt, erkende en niet-erkende, zowel gezinnen als individuele vluchtelingen, los van geloof, ras, taal of afkomst. Eerst vooral in de regio Turnhout, later ook Vlaanderen-breed. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn de wederzijdsheid en het fundamenteel respect voor mekaar, het belang van een open lichaamstaal, het spreken met vluchtelingen i.p.v. over vluchtelingen en het wederzijds ‘delen’ in de brede zin van het woord. Via de contacten met christenen, moslims, orthodoxe christenen, protestanten, atheïsten, … brengen ze dagdagelijks de interreligieuze dialoog in de praktijk. De Marrakeshgroep ziet het ‘anders-zijn’ als een geschenk dat uitdaagt om zelf te groeien in geloof en persoonlijke, menselijke ontwikkeling. ‘Ik was vreemdeling en jullie hebben mij opgenomen….’ (Mt. 25.35) proberen de vrijwilligers samen te realiseren en zodoende innerlijk ‘rijker’ te worden. Er wordt volledig onafhankelijk gewerkt, zonder subsidies zodat er in alle vrijheid opgekomen kan worden bij beleidsinstanties voor de zwaksten in onze samenleving, in dit geval specifiek de vluchtelingen. De Marrakeshgroep probeert alvast zo een steentje bij te dragen tot een meer warm- en barmhartige samenleving.

Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen gaat dieper in op het 'bed,bad,brood'-principe. Vluchtelingenwerk Vlaanderen zet zich in voor mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en vervolging. We doen dit niet alleen maar met een dertigtal lidorganisaties en heel wat enthousiaste vrijwilligers. Samen verhogen we de druk op het beleid en sensibiliseren we het ruime publiek. We werken aan kwalitatieve opvang en zijn actief rond integratie. We ondersteunen iedereen die asielzoekers en vluchtelingen bijstaat.

Geloofscrisis. Dat overkomt iedereen wel eens. Het is zo’n periode in je leven dat alles aan het
schuiven lijkt te gaan, inclusief de plek die je zo keurig aan God had toegedacht. Zekerheden lijken
opeens veel minder zeker dan eerst gedacht. Niet zo comfortabel, maar ook een kans op verdieping.
Het valt op hoeveel christenen een eigen weg proberen te gaan, los van hun kerken. En hoe die
kerken het moeilijk hebben daar een gepast antwoord op te vinden. Toch is het ook voor die
kerken een kans tot verdieping. Zullen ze die kans grijpen?

Dr. Joris Vercammen (1952) was van 2000 tot 2020 oud-katholiek aartsbisschop van Utrecht en van
2006 tot 2022 was hij tevens lid van het Centraal Comité van de Wereldraad van Kerken. Ook na zijn
emeritaat blijft hij actief in het pastoraat en de theologie. Onlangs verscheen van hem: ‘Om de
Menswording. Praktische theologische bijdragen aan het oud-katholieke denken over de kerk’
(Sliedrecht/Amersfoort, 2023)

Deze lezing wordt opgenomen indien de spreker hiervoor toestemming geeft. De opname kan later gedeeld worden.

Onze cultuur is geseculariseerd. De Kerk is in crisis. Hoe kan je in deze context christen zijn en blijven? De Ignatiaanse spiritualiteit, ontstaan in een tijdperk van grote crisis, biedt eenvoudige instrumenten om God te zoeken en te vinden in deze context. Zij nodigt uit om te onderscheiden, vertrekkend van zowel gevoel als verstand. Het is de spiritualiteit die paus Franciscus inspireert en die een belangrijke inspiratiebron is van de synodale weg. In deze voordracht wordt op laagdrempelige en concrete wijze deze wijze van gelovig in het leven staan besproken. 
Na een korte carrière als advocaat, begon Nikolaas Sintobin in 1989 zijn opleiding als jezuïet. Na zijn vorming in Brussel, Parijs en Santiago de Chile werkte hij in het onderwijs en legde zich toe op ignatiaanse spiritualiteit en pedagogiek. Sinds 15 jaar is Nikolaas Sintobin voornamelijk actief in de media: TV, radio, het geschreven woord en vooral het internet. Reality-TV, digitale retraites, blogs, podcasts, videos, boeken, … middelen om het Evangelie bij het brede publiek te brengen. Talrijke voordrachten voor monialen, zakenlui, priesters, leerkrachten, dominees, ouders, studenten … in heel Europa deden hem een eigen pedagogische en taal-gevoeligheid ontwikkelen. Zijn boeken vermijden jargon, zijn bondig en vooronderstellen geen voorkennis. Ze werden vertaald in een tiental talen.
Websites
* www.biddenonderweg.org
* www.ignatiaansbidden.org
* www.inalledingen.org
* www.verderkijken.org

Boeken
“Jezuïeten grappen, humor en spiritualiteit”, uitgegeven bij Averbode, 2013, vertaald in het Frans en het Engels in 2016 (vertaald in Frans, Engels, Spaans en Arabisch)
“Leven met Ignatius, op het kompas van de vreugde”, uitgegeven bij Meinema/Averbode, 2015
“Wat deed God voor Hij de wereld schiep. + 51 andere vragen over het christelijk geloof”, KokBoekencentrum / Lannoo, 2019
“Vertrouw op je gevoel. Keuzes leren maken met Ignatius van Loyola”, 2021
“Ignatius van Loyola. Levenswijsheden”, KokBoekencentrum / Lannoo 2022
"Levenslessen. Hoe oude wijsheid jouw leven in bloei zet", KokBoekencentrum / Lannoo, 2023

Deze lezing wordt opgenomen indien de spreker hiervoor toestemming geeft. De opname kan later gedeeld worden.

Tegenwoordig lijkt niemand nog natuurlijk te sterven. Sterven is een medisch gebeuren geworden. Mensen sterven door euthanasie of met een pomp. Is er nog plaats voor het natuurlijk sterven? En wat is dat juist, natuurlijk sterven? Sterven mensen hier op een andere manier dan in de rest van de wereld en was het vroeger anders? Eerst is er een korte uitleg over palliatieve sedatie en euthanasie. Daarna proberen we op bovenstaande vragen een antwoord te vinden.

Dokter Ilse Decorte is sinds 2007 werkzaam als arts van Ispahan (palliatieve thuiszorgequipe, arrondissement Turnhout). Daarnaast werkt ze sinds 2000 als huisarts en arts palliatieve zorgen in het OPZ te Geel. Tot slot heeft ze 22 jaar gewerkt als huisarts in Herentals en is sinds 2021 werkzaam als arts palliatieve zorgen in het Jessaziekenhuis te Hasselt.

Deze lezing wordt opgenomen zodat de opname later gedeeld kan worden.

De confrontatie met de kwetsbaarheid van het eigen leven of met dat van een naaste doet mensen vaak op hun grondvesten daveren. Wat voorheen vanzelfsprekend was, is na het ziek-zijn vaak niet meer vanzelfsprekend. Waardenkaders worden door elkaar geschud. Een energieke veertiger werd een oude man door de zware kankertherapie: “Hoe kan ik nu nog een goede vader zijn voor mijn kinderen en echtgenoot voor mijn partner?” Mensen die ziek worden, ontwaken vaak uit een ‘levensbeschouwelijke coma’, zo stelt psycholoog Manu Keirse nogal cru. De confrontatie met de eindigheid van het leven doet mensen zin- en levensvragen stellen. “Waarom moet mij dit nu overkomen?” “Met die beperkingen heeft het leven voor mij geen zin meer!” De ziekenhuispastor of ‘spiritueel zorgverlener’ staat mensen bij die worstelen met moeilijke zin- en levensvragen, misschien zelfs geloofsvragen. Tijdens deze avond maken we kennis met ‘spirituele zorgverlening’ tijdens het ziekteproces. Hoe blijf je hoopvol tegen beter weten in?

Martijn Steegen is doctor in de Theologie en Religiewetenschappen. Hij is diensthoofd van de pastorale dienst van het UZ Leuven. Daarnaast werkt hij als bijzonder gastdocent aan de KU Leuven. Verder is hij hoofd van de Universtaire Parochie van de KU Leuven. Hij is ook verantwoordelijke van de UP-studentenhuizen en lid van het Leuvens Centrum voor Health Humanities. Martijn heeft reeds vele publicaties op zijn naam of als co-auteur o.a. 'De Bijbel, echt waar?', 'Leven ondanks dood', 'Tot geloof komen', 'De parochie als spiritueel labo'. 

Deze lezing wordt opgenomen zodat de opname later gedeeld kan worden.

Franciscus van Assisi zocht begin 12de eeuw contact met de islamitische sultan Malik al-Kamil. Zij bleven voor de rest van hun leven vrienden. Paus Franciscus had tweemaal contact met met Ahmed al Tayyeb, een van de belangrijkste moslimgeleerden in Egypte. Ook zij konden het goed met elkaar vinden ondanks verschillen van inzicht. Op plaatselijk niveau is het moeilijker om interreligieuze contacten tot stand te brengen. En zeker in dorpen of kleinere steden lukt dat vaak niet. Het belangrijkste geschilpunt is de figuur van Jezus. Hoewel Jezus zelf geprobeerd heeft om muren te slechten en kloven te overbruggen, is het juist de christologie, de leer over Jezus die een onoverkomelijke kloof lijkt te vormen. Is er een mogelijkheid om daar bovenuit te komen? Het boek ‘Jezus in christendom en islam’ laat zien dat er binnen het Nieuwe Testament al verschillende visies op Jezus zijn terug te vinden. En ook in de eerste eeuwen na het begin van onze jaartelling worden er allerlei verschillende interpretaties van Jezus gegeven. Die kunnen we naast elkaar zetten, vergelijken en ze hebben vaak zelfs een naam: Docetisme, joden-christendom, Nestorianen. Vanaf de 4de eeuw worden de teugels door de paus en door concilies strakker aangetrokken. Eén visie wordt voor juist verklaard en andere standpunten worden afgewezen. Andersdenkenden worden veroordeeld en soms ook verbannen. In het begin van de 7de eeuw komt Mohammed ook met een bepaald standpunt over Jezus. Voor de gemiddelde leek is het alsof Mohammed een grove ketterij verkondigt: Jezus is geen God en al evenmin Zoon van God. Bij nader toezien blijkt echter dat zo’n standpunt allerminst nieuw is, maar dat die mening al eeuwenlang verkondigd werd door de zogenaamde joden-christenen. Als dat klopt heeft Mohammed zich op dat punt aangesloten bij een van de christelijke groeperingen. Die waren weliswaar door de concilies al lang veroordeeld, maar aan de grenzen van het Byzantijnse rijk, waar de invloed van de keizer en de paus tanende was, konden de joden-christenen min of meer ongestoord blijven leven. Als we de islamitische visie op Jezus zouden kunnen zien als een van de standpunten die vanaf het begin van het christendom verdedigd werden, zou er al veel gewonnen zijn. Zo zouden we een brug kunnen slaan tussen deze twee religies...

Eduard Verhoef groeide op in Den Haag en doorliep daar het ’s Gravenhaags Christelijk Gymnasium. In diezelfde tijd maakte hij voor het eerst kennis met moslims. Er was een moskee gebouwd aan de Oostduinlaan: de Mobarakmoskee. Die eerste contacten hebben in zijn binnenste jarenlang een sluimerend bestaan gehad. Hij werd opgeslokt door zijn studie theologie, daarna door zijn werk als predikant in de Protestantse Kerk. Daarnaast specialiseerde hij zich in het Nieuwe Testament en
promoveerde hij op Paulus’ brief aan de Galaten, met vooral aandacht voor de wijze waarop Paulus en anderen de overgeleverde traditie (het eerste deel van de Bijbel) interpreteerden. In 1993 kreeg Eduard meer tijd en kon hij zijn lang gekoesterde wens om Arabisch te studeren in vervulling doen gaan. Naast allerlei andere bezigheden ging hij met een groep de Koran cursorisch lezen, later ging hij zelf delen van de Koran vertalen en dat resulteerde in 2015 in de publicatie van zijn vertaling van de
Koran. Van de uitgever hoorde Eduard dat er dit jaar een vierde druk nodig is. In een tweede deel publiceerde hij in 2017 allerlei verklarende opmerkingen waarmee de lezer geholpen werd om lastige verzen te begrijpen. In 2021 verscheen er een tweede druk van. Sindsdien werkt hij op twee sporen: enerzijds de apostel Paulus met zijn visies en anderzijds de Koran en de wijze waarop in de Koran allerlei bijbelteksten worden verklaard. De figuur van Jezus speelde een belangrijke rol in zijn onderzoek en dat leidde er weer toe dat hij meer systematisch naast elkaar ging zetten hoe er in de verschillende tradities, die van het christendom en die van de islam, tegen Jezus werd aangekeken: ‘Jezus in christendom en islam’ is de titel van het boek dat Eduard daarover schreef (2021; tweede druk 2022).

Deze lezing wordt opgenomen zodat de opname later gedeeld kan worden.

Charles de Foucauld (°1858), Frans officier, ontdekkingsreiziger, monnik, priester-eremiet in Algerije tot aan zijn dood in 1916. Na een levensschets gaat Eddy in op de briefwisseling van Charles de Foucauld (1901-1916) met zijn vriend Henry de Castries, eveneens officier en geëngageerde christen en wetenschapper. Rode draden in de brieven zijn: het geloof: “God is groot”; de waardering voor de bevolking (onder meer de Touaregs) en de bekommernis om hun situatie. Ook de geopolitieke evolutie die leidt tot de eerste wereldoorlog komt aan bod. Deze rode draden vertonen gelijkenissen met wat we nu beleven.

Eddy Lagae (°1955) - in 1980 priester gewijd - gaf gedurende 23 jaar les op het Brugse seminarie. Hij was nadien 14 jaar pastoor-deken in Menen. Momenteel is hij meewerkend priester in het decanaat Roeselare-Izegem. Sinds 1984 is Eddy lid van de priesterfraterniteiten van Charles de Foucauld.

Else Vanbergen zal getuigenis geven over wat de spiritualiteit van Nazaret voor haar betekent en hoe ze die probeert te actualiseren. Hoe Charles de Foucauld haar inspireert en wat hij kan betekenen voor de kerk van vandaag.

Else Vanbergen - geboren in 1970 - is kleine zuster van Nazaret sinds 1993. Na 20 jaar in Barcelona te hebben geleefd en gewerkt keerde zij in 2021 naar België terug en woont nu in de fraterniteit van Brussel. Else werkt er in de Cadijnschool, een school voor buitengewoon onderwijs.

Deze lezing wordt opgenomen zodat de opname later gedeeld kan worden.

Eerste deel van de avond:
Monoloog van Maria Magdalena, door Rit Vangeel

Maria Magdalena blikt terug op haar leven dat een indrukwekkende kentering kreeg door een schijnbaar onbenullige ontmoeting met een rondtrekkende profeet. Als vrouw in een mannenwereld was het uitzonderlijk dat zij deel mocht uitmaken van de entourage van Jezus van Nazareth. Haar getuigenis spreekt over dat besef van haar gepriviligeerde positie, maar veel meer dan dat spreekt ze over de overweldigende wijze waarop zij zijn leven, zijn lijden, zijn dood en verrijzenis ervaarde.

Rit Vangeel is allereerst medegelovige. De gaven die zij kreeg, zet Rit al ruim 45 jaren in op elk vlak van samen-levende-kerk-zijn waar die van betekenis kunnen zijn. Het enthousiasmerend voorgaan in gelovig zingen in om het even welke warmmenselijke setting ligt haar bijzonder nauw aan het hart. Maar ook de gave van het woord vindt nu en dan zijn weg, zoals in de monoloog van Maria Magdalena.

Tweede deel van de avond:
Vrouwen in de Bijbel maken het verschil, door Jean Bastiaens

De Bijbel is eigenlijk een hele bibliotheek van boeken, ontstaan in verschillende tijdvakken en zelfs in verschillende culturele omstandigheden. Toch zijn de meeste teksten ontstaan in een patriarchale samenleving waar de mannen het voor het zeggen hadden. Niettemin wordt dat gegeven op heel wat plaatsen doorbroken, en wel door vrouwen die moed tonen en die het lot van de geschiedenis van Israël een wending weten te geven. Ook bij ons is de Bijbel heel lang door mannen gelezen en geïnterpreteerd. Daardoor bleven heel wat opmerkelijke Bijbelse vrouwen onopgemerkt. Daar komt bij dat Jezus een opvallende openheid vertoonde voor vrouwen. En datzelfde kunnen we zeggen van Paulus. Het wordt een boeiende zoektocht naar een stem die sinds een halve eeuw met steeds meer nadruk begint te klinken, onder andere dankzij heel vernieuwende vrouwenstudies.

Jean Bastiaens is Bijbeldeskundige en diaken van het bisdom Antwerpen. Hij werkte als vertaler mee aan de Nieuwe Bijbelvertaling, gaf les aan de priesteropleiding in Den Bosch en in Brugge en was staflid van de opleiding Pastoraal Handelen in het bisdom Antwerpen. Daarnaast werkte hij 5 jaar in het aartsbisdom en was hij ruim 12 jaar directeur van Bijbelhuis Zevenkerken en de Bijbeldienst Bisdom Brugge. Onlangs gaf hij samen met Lieve Wouters het boek ‘Bijbelwoorden van A tot Z’ uit.

De lezing wordt opgenomen zodat de opname later gedeeld kan worden.

We staan kort stil bij de realiteit van het kerkelijk landschap in onze contreien: de vergrijzing en verschraling, de verzwakking van de interne organisatie. De sterkten zijn gebaseerd op een rijk verleden dat nawerkt. Toch ligt ook hier een bedreiging. Onszelf vernieuwen kunnen we niet. We situeren dit in een breder maatschappelijk kader. Ook daar stellen we immers vast dat onze maatschappij op haar grenzen stoot. Op 20 juni, de avond van onze lezing, zullen we de uitslag van de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen kennen. Dan zullen we weten of de polarisatie al dan niet is toegenomen. We verkennen de impasse van onze moderne, democratische samenlevingen met een begrip van de Duitse socioloog Hartmut Rosa: ‘razende stilstand’. Het antwoord dat hij ziet op deze impasse verwoordt hij met het begrip ‘resonantie’: de democratie heeft een luisterend hart nodig, is zijn stelling. Er is nood aan ruimtes waar een luisterend hart kan worden geoefend en misschien ervaren, een resonantieruimte. Daarvoor kijkt hij o.a. in de richting van de Kerken. We gaan op zoek naar kansen en opportuniteiten. Waar zijn er tekenen van hoop? Van wie kunnen we hulp verwachten?  Onze grootste bondgenoten zijn: God en het hart van de mens. Aan de hand van enkele voorbeelden beschouwen we enkele lichtpunten voor onze tijd. We zoomen vooral in op de visie van paus Franciscus op het synodaal proces. Wat is zijn droom voor deze wereld in onze tijd? Ligt daar een mogelijke weg ten leven voor Kerk en samenleving? Gebeurt daar de resonantie waarvan sprake? En wat vraagt dat van ons? 

Bart Coenegrachts is priester van het bisdom Hasselt. Hij is geboren in 1965 en priester gewijd in 1991. Na studies pastoraaltheologie in Leuven was hij docent en geestelijk directeur van het seminarie van Hasselt van 1994 tot 2006; van 2006 tot 2010 was hij lid van de vormingsploeg van het Johannes XXIII-seminarie te Leuven en droeg hij er mee zorg voor het gemeenschapsleven. Van 2003 tot 2010 was hij coördinator van de Vlaamse roepingenpastoraal, een boeiende periode van gezamenlijke reflectie en actie. Van januari 2011 tot februari 2018 was hij pastoor-deken van het toenmalige dekenaat Bree, een leerschool waarvoor hij bijzonder dankbaar is. Sinds maart 2018 heeft bisschop Patrick Hoogmartens hem gevraagd om bisschoppelijk vicaris voor de vorming te zijn en bovendien te helpen in het vicariaat parochies. Sinds september 2022 is hij ook vicaris voor de parochies. Vanuit zijn functie en samen met zijn bisschop heeft hij het synodaal proces met het oog op de synode van oktober 2023 en 2024 in het bisdom Hasselt geanimeerd – daarin bijgestaan door een ploeg van enkele dertigers en de moderatoren van pastorale raad en priesterraad. Onlangs, eind april en begin mei, heeft hij deelgenomen aan de bijeenkomst te Rome ‘Pastoors voor de synode’. Tijdens de ontmoeting met de paus op 2 mei 2024 heeft hij met alle aanwezigen de opdracht gekregen om ‘missionaris van de synodaliteit’ te zijn en met iedereen op weg te gaan.

Veel mensen melden zich aan bij hulpverleners met een mengeling van lichamelijke en emotionele klachten. Vaak wordt er geen duidelijk ziektebeeld vastgesteld, en is de conclusie dat het gaat over psychische en lichamelijke uitputting. Hoe is het mogelijk dat zoveel mensen niet meer meekunnen? Een aantal maatschappelijke evoluties dragen bij aan dit fenomeen. De enorme keuzevrijheid, gekoppeld aan een drang naar excellentie en perfectie, vormen een uitdaging die voor velen zwaar om dragen is. De geestelijke gezondheidszorg kan, ondanks grote investeringen de laatste jaren, de hulpvragen nauwelijks beantwoorden. Therapeuten leggen de nadruk op het belang van mildheid, zelfkennis, vergeving en dankbaarheid. Zou het kunnen dat we deze vaardigheden, die een cruciaal onderdeel vormen van de Christelijke spiritualiteit, uit het oog verloren zijn?  

Prof. dr. Stephan Claes (Wilrijk, 1967) werkt als psychiater in het Universitair Psychiatrisch Centrum van de KU Leuven en is hoogleraar aan deze universiteit. Zijn klinisch werk richt zich op patiënten met depressie, burn-out en chronische vermoeidheid. Hij richtte de “Mind Body” onderzoeksgroep op, die zich specialiseert in de effecten van chronische stress op lichaam en geest. Over dit thema verscheen van zijn hand een boek met als titel 'De gestreste samenleving' (LannooCampus, 2023). 

Wat betekenen christelijke waarden nog in de 21ste eeuw? “Te midden van misbruikschandalen in de Kerk, ontdopingen en duizend-en-één zelfverklaarde goden om je tot te wenden, verkeren de waarden in zwaar weer.” De Kerk neemt in een aantal maatschappelijke kwesties duidelijke stellingen in. Zo roepen de bisschoppen in deze tijd van radicalisering en oorlogen op om niet toe te geven aan de spiraal van geweld. Eén van de leden van de bisschoppenconferentie komt regelmatig in de media om zijn duidelijke standpunten, namelijk de bisschop van Antwerpen. Sinds 2009 is Mgr. Johan Bonny een kerkleider die zijn gelovige stem verheft, ook bij gevoelige kwesties. We beluisteren zijn kijk op wat leeft bij gelovigen, anders- en niet-gelovigen. De bisschop licht toe hoe hij de toekomst van de Kerk ziet.

Monseigneur Johan Bonny is geboren op 10 juli 1955 in Oostende. Hij behaalde een baccalaureaat in de filosofie en in de theologie. In 1980 werd hij tot priester gewijd. Het jaar nadien behaalde Mgr. Bonny een licentie in de theologie en een doctoraat aan de Pauselijke Universtiteit Gregoriana in Rome. In 2008 werd hij benoemd tot 22ste bisschop van Antwerpen. Hij is bisschop-referent voor het misbruik, de religieuzen, het onderwijs en godsdienstonderricht, voor de universiteits- en hogeschoolpastoraal en voor contacten met de overheid.

'Mensen steken de brug pas over als ze verlangen naar wat er aan de andere kant is.'

De cijfers liegen niet: bijna de helft van de nieuwe zorgverleners verlaat de zorg binnen de 2 jaar.
Je koos voor de zorg om te helpen, maar in de praktijk word je vaak gedwongen om 'nee' te zeggen. Er is weinig tijd, geld, middelen en personeel, terwijl de vraag alleen maar toeneemt. Dit ondermijnt je veerkracht en leidt tot morele stress, de stress die ontstaat wanneer je de zorg die je wilt bieden, niet kunt geven. Simon pakt dit concreet aan. Geen vage waarden in een schuif, maar een scherp verhaal. Waar sta jij voor? Waarom zou talent voor jouw organisatie kiezen? Overtuigde organisaties kunnen overtuigen. Lean management en efficiëntie zijn belangrijk, maar mensen blijven voor wat echt telt: betekenisvolle zorg.

Lees zeker ook de aanvullende post van Simon op LinkedIn

Simon Godecharle is hands-on ethicus, strateeg en adjunct-directeur bij het woonzorgcentrum OLV van de Kempen te Ravels. Daarvoor was hij jarenlang coördinator gezondheidsethiek bij Emmaüs vzw, de grootste intersectorale zorggroep in Vlaanderen en senior adviseur bij Qualicor Europe. Hij behaalde een Master in de theologie en godsdienstwetenschappen en een PhD in de biomedische wetenschappen aan de KU Leuven. Daarnaast behaalde Simon diverse certificaten in change en lean management (Zorgondersteuning vzw en Vlerick Business School). In 2019 richtte hij de Vereniging Ethici in de Zorg op, in 2020 het Lerend Netwerk Ethiek in de Zorg van Vormingscentrum HIVSET. Simon heeft een bijzondere interesse voor zingeving, filosofie en religie.

Al in 2005 ging Christophe Vekeman, op dat moment de drieëndertigjarige schrijver van een viertal boeken, in de krant De Morgen in debat met professor Etienne Vermeersch over het christendom en het geloof. Sindsdien is de aantrekkingskracht die beide op hem uitoefenden enkel maar groter geworden, wat uiteindelijk zou resulteren in het schrijven van zijn boek Tot God. Over de weg die Vekeman heeft afgelegd om te komen tot de diepe intensivering van zijn eigen geloof, maar ook over de vragen waarmee hij nog altijd worstelt, zal de schrijver het hebben, waarbij hij niet zal nalaten om niet alleen de ongelovigen, maar ook de gelovigen aan het denken te zetten. Want wat houdt dat vandaag de dag eigenlijk in, in Vlaanderen, ‘geloven’? 

Christophe Vekeman is de schrijver van 18 boeken, waaronder de bekroonde romans Hotel Rozenstok en Cruise, de musical Carwash en een biografie over countryzanger Johnny Paycheck. Zijn recentste werk is het ‘autobiografische, non-fictieve gospelboek’ Tot God, een verslag van een religieuze zoektocht dat verscheen in april en in de literaire wereld en daarbuiten voor veel ophef zorgde, maar vooral toch door pers en publiek zeer werd gesmaakt en geprezen. Vekeman verzorgt al jarenlang een wekelijkse boekenrubriek in het Klara-programma Pompidou en schrijft veelgelezen columns voor De Standaard Weekblad. Hij is inmiddels al meer dan 25 jaar heel regelmatig te gast op literaire podia in Vlaanderen en Nederland, en valt daarbij op met zijn gedreven voordrachtwijze.

Een drietal jaar geleden begon Kristien opnieuw op erg regelmatige basis de mis bij te wonen, tot haar eigen verrassing én tot die van haar omgeving. Toen haar zus en haar moeder op respectievelijk 18 en 20 oktober 2022 overleden, geraakten die twee verhalen verstrengeld, het verhaal van haar complexe relatie met hen én het verhaal van haar terugkeer naar de kerk en ook dat van – om een groot woord te gebruiken – haar Godservaring. En dus schreef ze een boek, want uiteindelijk is en blijft ze in de eerste plaats een schrijver. Het kreeg als titel Van ver gekomen. Op 21 januari '25 vertelt ze u graag over de tocht die ze heeft afgelegd.

Kristien Hemmerechts (°Brussel, 1955) is de auteur van fictie en non-fictie. Bekende titels van haar zijn 'Taal zonder mij', 'Een zuil van zout', 'De vrouw die de honden eten gaf', 'Hubertina', 'Van ver gekomen'. Haar werk werd vertaald en bekroond. Ze was ook verbonden aan de KU Brussel en de KU Leuven als docente literatuur en creatief schrijven. Sinds haar emeritaat geeft ze Nederlandse taalles aan nieuwkomers in België.

Rik Torfs zal ons onderhouden over het Vaticaan, naar aanleiding van de documentairereeks en het daarbij behorende boek dat hij schreef, Het Vaticaan, achter de schermen van de Kerk’. Hij zal verschillende thema’s belichten, zoals: Hoe werkt de Romeinse curie? Wat zijn de persoonlijke verhoudingen tussen kardinalen? Hoe spreken zij over hun geloof en over hun eenzaamheid? Tenslotte zal Rik Torfs ruim aandacht besteden aan de toekomst van het geloof en van de katholieke kerk. Hij zal ook zijn persoonlijke visie over geloof graag delen met het publiek. 

Rik Torfs werd in 1956 in Turnhout geboren. Hij is afgestudeerd in de rechten (1979) en nadien in het notariaat (1980). Via een bijkomende studie kerkelijk recht behaalde hij in 1987 zijn doctoraat in het kerkelijk recht. Sinds 1988 is hij verbonden als docent aan de bijzondere faculteit kerkelijk recht (KU Leuven) en sinds 1996 gewoon hoogleraar van deze faculteit. Hij was gastdocent aan de universiteiten van Straatsburg, Stellenbosch, Nijmegen, Parijs. Van 2013 tot 2017 was hij rector van de KU Leuven. Rik Torfs is de auteur van heel wat boeken: 'De kardinaal heeft verdriet' (2002); 'Lof der lankmoedigheid' (2006); 'Wie gaat er nu de wereld redden' (2009); 'Het grote gelijk' (roman – 2018); 'Over morgen' (met Pieter Marechal, 2021); 'De kerk is fantastisch' (Kok Boekencentrum, 2020), 'Tijdgeest, een perspectief op mens en tijd' (Ertsberg, 2023), en meest recent ‘Het Vaticaan, achter de schermen van de Kerk’ (Lannoo, 2024). Rik Torfs is verder columnist in De Standaard (2003-2017), Het Laatste Nieuws (2017-2020), La Libre (2022- ), Doorbraak (2023- ), alsook tweewekelijks radiocolumnist op Matin Première – RTBF (2023- ). Hij is maker van 'Nooitgedacht', een reeks van 18 diepte-interviews met prominente personen uit Vlaanderen en Nederland (2006-2009). Hij is vaak gevraagd als panellid over maatschappelijke, politieke en religieuze kwesties in radio- en televisieprogramma’s in Vlaanderen, Franstalig België en Nederland.

Deze lezing wordt opgenomen.

DEZE LEZING IS VOLZET.

Welke rol spelen religieuze taal en beelden in de manier waarop over klimaatverandering wordt gesproken en wat kunnen we hiermee?
Klimaatverandering confronteert ons met existentiële vragen. Hoe gaan we om met een probleem dat raakt aan de grond van ons bestaan? In een van oorsprong Christelijke cultuur als de onze wordt daarbij teruggegrepen naar begrippen en beelden uit deze cultuur, ook al is men vaak de oorsprong daarvan vergeten. Dat is bijvoorbeeld het geval met het begrip Apocalyps. In deze lezing gaan we na wat de Bijbelse wortels zijn van dit begrip en hoe het doorwerkt in ons denken en spreken over klimaatverandering. Dit taalgebruik kan nuttig zijn, maar eenzijdig gebruik hiervan leidt vaak tot doemdenken. Gelukkig zijn er nog andere, meer motiverende manieren waarop religieuze begrippen (kunnen) worden ingezet om over klimaatverandering te spreken.

Caroline Vander Stichele (° 1959) promoveerde in de Bijbelwetenschappen aan de KU Leuven. Ze doceerde achtereenvolgens Nieuwe Testament aan de Universiteit Utrecht, de Universiteit van Amsterdam en Tilburg University. Haar onderzoek en publicaties focussen op gender kwesties in de vroegchristelijke literatuur en de invloed van de Bijbel op de Westerse cultuur, in het bijzonder film (https://research.tilburguniversity.edu/en/persons/caroline-vander-stichele/publications/). Zij is momenteel ook projectleider van een door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gesubsidieerd onderzoeksproject over religie en klimaatverandering in Nederland (www.religieklimaat.org ). In haar lezing presenteert ze resultaten die haar onderzoek tot dusver heeft opgeleverd.

Inschrijven kan op wim.appels@hivset.be.

Deze lezing wordt opgenomen.

Opgelet: de lezing van Caroline Vander Stichele gaat door in de Protestantse Kerk Turnhout op de Steenweg op Gierle 188. De kerk bevindt zich op ongeveer 250 m van de ring van Turnhout, aan de rechterkant als je vanuit de ring komt (juist voor een Esso-station). Er is ruim voldoende parkeergelegenheid.

Bruno Vanobbergen: "De voorbije 15 jaar heb ik heel wat kinderen en jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties ontmoet. Deze ontmoetingen kleuren mijn christelijk perspectief op onderwijs en welzijn tot op vandaag heel sterk. In deze lezing wil ik stilstaan bij wat verantwoordelijkheid nemen vanuit christelijk perspectief vandaag kan betekenen en hoe belangrijk het is te vertrekken van een verbondenheid zonder reserves. Het zijn dragende begrippen voor een pedagogiek van de toewijding."

Bruno Vanobbergen is directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen sinds augustus 2024. Hij studeerde en werkte aan de UGent en is doctor in de Pedagogische wetenschappen. Hij werkte als Vlaams kinderrechtencommissaris, een functie die hij tien jaar lang bekleedde en werd ervoor bekroond met een eredoctoraat van de UHasselt. Van 2019 tot 2024 werkte hij voor het Agentschap Opgroeien: eerst als algemeen directeur Jeugdhulp, sinds 2022 als administrateur-generaal.

Inschrijven kan op wim.appels@hivset.be

Deze lezing wordt opgenomen.

Tegen een achtergrond waar schuld en gebrokenheid duidelijk zijn, dient het evangelie en het geloof als een mogelijke reddingsboei om te voorkomen dat men ten onder gaat aan zichzelf of aan het harde detentiesysteem. In de gevangenis probeert een aalmoezenier de mensen die er verblijven beter te leren kennen en samen met hen op weg te gaan. Het samen vieren in een gevangenis transformeert a.h.w. de ervaring van de tijd en van de ruimte en staat ook in sterk contrast met de onverschilligheid van de gevangenistijd. Aalmoezeniers willen vooral deze onverschilligheid voor mensen achter de tralies doorbreken. Als christenen iets kunnen be-tekenen voor deze verharde samenleving, dan is het wel door te beseffen dat iedereen fouten maakt.

Leo De Weerdt (1961) is jezuïet en woont momenteel in Leuven. Sinds 2013 is hij hoofdaalmoezenier voor de katholieke eredienst in de gevangenis en hij was aalmoezenier in de gevangenissen van Brugge (1999-2017) en nu van Sint-Gillis/Brussel (2017-...).

Deze lezing wordt opgenomen.