Digitaal maatwerk

Digitaal maatwerk

Betrokken blijven, ondersteuning bieden waar nodig, flexibel omvormen van opleidingen/vormingen zodat we toch aan de vragen tegemoet kunnen komen…. daar zijn we in deze tijden voor blijven gaan. We lichten hierbij twee projecten toe.

Allereerst kwam vanuit Elisa-care (dienstenonderneming HIVSET) de vraag of we extra ondersteuning aan het personeel inzake beschermende maatregelen/richtlijnen konden bieden. Aangezien live-sessies op dat moment nog zeker niet aan de orde waren, hebben we in een mum van tijd, op hun maat, korte presentaties opgenomen. Deze presentaties werden met alle medewerkers gedeeld. De presentaties waren laagdrempelig, kort maar to the point en visueel sterk. Net wat ze nodig hadden, werd ons verteld. Op 8 mei werden de leidinggevenden van Elisa-care in de bloemetjes gezet en kwamen ze zelfs met een artikel in Het Laatste Nieuws. Heel stilletjes durven we hopen dat we hieraan ons kleine steentje hebben bijgedragen. Maar er is meer...

Daarnaast lanceerden we het project ‘COVID-19 in huis, wat nu?’, een initiatief voor onder meer  Woonzorgcentra en instellingen voor mensen met een beperking. Deze medewerkers hadden dringend nood aan duidelijke informatie over hoe ze zichzelf en hun bewoners konden beschermen. Onze collega, Peter De Bock uit Waregem, beet de spits af. Gedurende 2 sessies van telkens één uur werden beschermende materialen/maatregelen toegelicht en gedemonstreerd. En dit aan een zeer kleine groep hulpverleners en facilitaire medewerkers waarbij de nodige veiligheidsmaatregelen in acht werden genomen. Deze sessie werd gesmaakt. Dat werd duidelijk toen ook andere instellingen aan dit project wilden participeren. Team Chronische Zorg nam dit initiatief vanuit onze betrokkenheid op het werkveld want ‘zorgen voor’ zit in ons bloed.

Vele vormingen werden verplaatst naar het najaar of zelfs voorjaar 2021. Door de onvoorspelbaarheid van het virus zijn we nog niet zeker in welke vorm we deze vormingen zullen aanbieden. Momenteel testen we heel wat digitale, maar ook andere creatieve methodieken uit. Onze lesgevers overleggen, wisselen tips uit en zoeken steeds naar betere kwaliteit… ook één van onze kernwaarden! Je merkt het: we doen er alles aan om jullie met de best mogelijke vormingen te verwelkomen.

Lees Meer
Waarom we voordien niet zoveel aandacht gaven aan afstandsleren

Waarom we voordien niet zoveel aandacht gaven aan afstandsleren

En hoe we hier vandaag op 'onze manier' mee willen uitpakken

Het Vormingscentrum is niet het type organisatie waar de visietekst in een uithoekje wordt opgehangen om stof te verzamelen. Nee nee, wij menen het! ;-)  Onze vier kernwaarden en elk woord dat erover geschreven werd is het resultaat van een jarenlang groeiproces met het ganse team.  We hebben onze identiteit en alles wat we fundamenteel vinden herontdekt, na een niet zo makkelijke periode enkele jaren geleden. Een periode met veel bewogenheid, veel zoeken en interne transities.  Maar zoals wel vaker in het leven, gidst zo’n episode je uiteindelijk naar iets fris, naar nieuwe kansen.  Geen toeval dus dat onze visie met haar vier facetten door een diamant wordt gesymboliseerd.  Mensen laten schitteren, dat is de essentie van wat we als groep waardevol vinden, de onverwoestbare kern van ons team. Het zit in onze muren en ons DNA. 

Onze kernwaarden ‘verbinding, betrokkenheid, no-nonsens en vernieuwend’ verklaren misschien ook wel waarom we tot heden niet zoveel aandacht gaven aan afstandsleren, aan digitalisering van onze vormingen.  Het kwam de voorbije tien jaren af en toe ter sprake, maar we liepen er nooit echt warm voor.  Want zeg nu zelf, hoe kan je als organisatie die streeft naar ‘verbinding tussen mensen‘, genoegen vinden in de onvermijdelijke afstand die digitalisering met zich mee brengt?  Hoe kan je evenveel warmte, vertrouwen en veiligheid opbouwen, als iedereen op een schermpje zit te pieren?  

Tot zover de realiteit vóór het corona-tijdperk…  Samen met het collectief voorzichtig uit onze bubbel komen, komt het besef dat dit beestje waarschijnlijk nog wel even onder ons zal blijven ronddwarrelen.  Sommige opleidingsverstrekkers komen naar buiten met een volledig klassikaal georganiseerd opleidingsaanbod, anderen gaan volledig digitaal.  Het Vormingscentrum kiest voor een gemengd aanbod.  We zullen volgend academiejaar stevig inzetten op online vormingen, maar ook klassieke vormingen blijven voorzien .  En als we dan toch de digitale weg nemen, dan doen we dat graag op een manier die bij onze stijl en waarden past! 

Met een speciale werkgroep ‘restart’ gingen we hard aan de slag de voorbije weken. De meest opvallende keuze is dat we zullen mikken op kleine deelnemersgroepen van een tiental personen. Op die manier kan je in het virtuele klaslokaal toch nog in dialoog gaan met de docent, is er nog ruimte voor vragen, voor een woordje met de andere cursisten… Je raadt het al: voor verbinding!  Je moet weten, vanuit financieel oogpunt zou het heel wat meer interessant zijn om een vorming te streamen naar een deelnemersgroep van tientallen of honderden mensen die alleen maar kunnen kijken en luisteren.  Maar dat willen we niet. Zo sterk geloven wij in het belang van menselijk contact in vormingsprocessen. 

Daarnaast hebben we ingezet op betaalbaarheid en technische eenvoud. Deelnemen aan onze webinars zal dus makkelijk verlopen, geen onnodige toeters en bellen, geen uitgebreide installatieprocedures, enz.  Wie voor de eerste keer deelneemt aan zo’n webinar, zal bovendien houvast vinden in ons eenvoudige stappenplan. Maar er is bv. ook een video-tutorial, de mogelijkheid om vooraf al eens een bezoekje brengen aan het virtuele klaslokaal om jezelf helemaal gerust te stellen, je kan onze hulp inroepen, enz. We willen dus zo weinig mogelijk mensen uit de boot zien vallen.  De grootste drempel om te overwinnen is eigenlijk de onwennigheid…

Dus, probeer het eens.  Zelfs de grootste non-believers binnen onze organisatie zijn ondertussen zeer bedreven geraakt in telewerken, in tele-vorming.  We hebben er het volste vertrouwen in dat we iedere persoon over dat opstapje kunnen helpen, zodat je terug volop kan genieten van boeiende vormingen. En, moest het ondanks alles toch niet lukken? No stress, we betalen je inschrijvingsgeld gewoon terug. Je hebt dus niets te verliezen, enkel maar te winnen. 

Graag tot binnenkort.

 
Lees Meer
Corona heeft onze jonge structuur getest

Corona heeft onze jonge structuur getest

(Karen Segers, teamtrekker Communicatie)
 

Het coronavirus veranderde de organisatie van zowat heel de maatschappij. Sectoren waar wij als vormingscentrum nauw mee samenwerken zoals de zorg en het onderwijs, bleken meer dan ooit cruciale sectoren. Op heel korte tijd moesten zij hun werking drastisch aanpassen. Ook als vormingscentrum konden en kunnen we niet anders dan flexibel meebewegen in de wereld van nu. In een artikel voor Re-story stelt Bert Smits van Schoolmakers:

‘In de chaos en hectiek van de huidige coronacrisis is het als school een uitdaging voldoende fit te blijven.’ Hij ziet dat scholen die al fit en wendbaar waren, nu aanmerkelijk beter voor de dag komen.’

               https://www.re-story.be/nl/stories/bert-smits-iedereen-schoolmaker

 

Toevallig kreeg ik diezelfde dag een mailtje van een collega waarin hij schreef: ‘Corona heeft onze jonge structuur getest. En op een aantal kleinigheden na hebben we dat samen knap doorstaan. Niet evident, ik ben eigenlijk echt fier op ons hoopje mensen.’

Het deed me beseffen dat het klopt. We kunnen als organisatie best trots zijn op onszelf momenteel. De voorbije jaren veranderde er intern veel in ons vormingscentrum. We evolueerden stap voor stap naar een organisatie waarin we op basis van zelfsturing werken.

Heel spannend in het begin. De goesting die de stelselmatige ontwikkeling bracht, maar ook de weerstand die ermee gepaard ging. Maar al snel merkten we dat deze structuur werkte voor het soort organisatie dat we zijn. Toen we begin maart plots allemaal thuis moesten werken, was dat best spannend. Gaan onze structuren nog werken? Lukt het ons om ons aan te passen aan wat de markt nu nodig heeft? Kunnen we nog genoeg contact met elkaar houden?

Het antwoord op deze vragen blijkt grotendeels ‘ja’ te zijn. De voorbije weken heb ik me meerdere keren met verwondering toe gekeken hoe het vormingscentrum mee groeide in deze veranderende tijden. En hoe dat organisch gebeurde, met weinig leiding van buitenaf, eerder van binnenuit. Mensen in verschillende rollen en domeinen boden hun kennis, kunde en wijsheid en daaruit ontstond precies wat er op dat moment nodig was. Dat kon zijn een nieuw idee, zoals de start van onze nieuwsbrieven. Of de verzuchting dat er toch meer structuur moest komen, waardoor onze kwaliteitscoördinator de nieuwe manieren van werken in een stappenplan begon te gieten. Of een stevige dialoog rond de nood aan grenzen in al dan niet online werken, waardoor er een nieuw voorstel kon komen. Of zoals een andere collega van me liet horen:

‘We hebben dat samen mooi gedaan: we hebben veel geluisterd naar elkaar, ieder heeft zijn angsten mogen laten horen, we hebben respect gehad voor ieders tempo van werken en evolueren, en ook grenzen gegeven. Soms geeft iemand een mooie aanzet die kan inspireren, soms is iemand stil op het juiste moment.’

Onze wekelijkse check-ins hebben ons daar heel erg bij geholpen. Tijdens de check-in krijgt iedereen in het team het woord om te vertellen wat hij belangrijk vindt om te delen. Meestal aan de hand van een vraag zoals:

  • als je jezelf of je situatie op dit moment met een kleur moest vergelijken, welke zou dat dan zijn en waarom?
  • Neem een symbool uit de ruimte waar je nu zit en vertel aan de hand daarvan hoe je erbij zit en wat je nodig hebt
  • Waarvoor ben je op deze moment het meest dankbaar?
  • Welk nieuw talent van jezelf of van collega’s heb je in deze periode leren kennen?
  • enz.

Dit moment werd ons verbindingsmoment en bracht ook meteen de belangrijkste spanningen naar boven binnen de organisatie.

Check-in is één van de vele patronen uit Sociocratie 3.0[1] - oftewel S3. We gebruikten enkele patronen uit S3 toen we enkele jaren geleden meer evolueerden naar zelfsturing. Twee patronen die ons tijdens de Corona-tijd erg hebben geholpen zijn het formuleren van drivers en consent besluitvorming. Uiteraard ontstonden er spanningen in onze teams en organisatie. Een spanning is het verschil tussen ‘hoe de situatie nu is’ en ‘hoe ze zou moeten zijn’. Die spanning leer je beschrijven in een driver: een beschrijving van hoe de huidige situatie is en het effect daarvan, en hoe de gewenste situatie is en de impact daarvan. Zoals bijvoorbeeld het besef dat fysieke vormingen tijdelijk niet mogelijk zijn en we dus geen aanbod meer hadden dat relevant was voor de klanten en dat we dus nood hadden aan nieuwe online versies en daarvoor de nodige competenties moesten ontwikkelen.

Ook consent besluitvorming is voor ons een belangrijk patroon. Bij consent besluitvorming ga je op zoek naar mogelijke bezwaren (een mogelijke verbetering of kans op schade) op een voorstel en los je die bezwaren samen op. Hierdoor krijg je meer gedragen beslissingen. Dit patroon heeft ons heel erg geholpen tijdens deze Corona-tijd, om efficiënt te vergaderen en toch iedereen die betrokken is bij een beslissing de kans te geven om bezwaren in te dienen.

Door het werken met drivers en consent besluitvorming gaan we bewuster en doelgerichter om met wat er in onze organisatie leeft en meer en meer leren we de wijsheid van de hele groep te gebruiken om beslissingen te maken. Iets wat in het post-COVID tijdperk nog belangrijker gaat worden. Ik hoor immers dagelijks hoe divers de situatie van teamleden is geweest tijdens de Corona-tijd: veranderen van afdelingen, de hele tijd of een kortere tijd ziek thuis of net 200% procent aan het werk, bijna dagelijkse verandering van procedures … dit heeft een enorme diversiteit en dus wijsheid gebracht binnen teams. Dus een belangrijke uitdaging van teams gaat zijn om die wijsheid op een constructieve en efficiënte wijze te gaan samenbrengen. Waar dit gebeurt, krijg je top-teams, teams die in staat zijn onze samenleving van morgen vorm te geven. 

Als vormingscentrum bieden we teams hier graag ondersteuning bij. Als je met vragen zit rond communicatie, teamwerking, organisatiestructuur, individueel of groepstrauma, conflicthantering en effectieve samenwerking, … kan je bij ons terecht. Je kan ons je vraag mailen: vormingscentrum-communicatie@hivset.be  

‘Als de wind van verandering waait, bouwen sommige mensen muren en anderen windmolens.’

Wij wensen jullie en jullie teams alvast veel windmolens toe. 

 

[1] Sociocratie 3.0. is een op principes gebaseerde praktische gids, bestaande uit diverse tools die bijdragen aan de ontwikkeling van wendbare, veerkrachtige en effectieve organisaties. Voor meer info kan je terecht op https://sociocracy30.org/  of http://www.ilean.be/book. Ook in het vormingscentrum geven we regelmatig vorming over Sociocratie 3.0. Houd onze website in de gaten.

Lees Meer
Doorbraak van hybride vormen van leren

Doorbraak van hybride vormen van leren

(Nadine Maes, teamtrekker Chronische Zorg)

Nadine: Wat betekent de coronacrisis concreet voor het verloop van de opleiding.

Na weerstand, ongeloof, wandelingen om na te denken, veel opzoekwerk en oefenen was het voor mij snel duidelijk dat er geen andere keuze was, dan trachten de mogelijkheid te geven dat cursisten hun opleiding dit schooljaar afwerken op diverse manieren.

Tot mijn grote geluk hadden de gastdocenten ook dit gevoel. En met angst voor het onbekende zijn we aan de slag gegaan. Dit in 3 opleidingen (diabetes, hygiëne en GGZ). We oefenden samen om te bekijken wat de mogelijkheden zijn van het online gebeuren en wat de beste mogelijkheden zijn in het  overbrengen van leerstof. Al snel kenden we de basis en besloten we de sprong te wagen.

Ook bij de cursisten was er ongerustheid over het online gebeuren. Om ervoor te zorgen om in deze tijden geen extra stress te bezorgen, zijn we gegaan voor een zeer laagdrempelig aanbod. Als de cursisten met weinig ICT kennis starten , dan mag dit geen hinderpaal betekenen in het volgen van een opleiding. Dan moet het proces naar online lessen voor hen zo eenvoudig en duidelijk  mogelijk  aangeboden worden.

Dit was nodig. Al snel kwamen de eerste vragen en problemen. Cursisten gaven aan dat ze doordat de kinderen thuisonderwijs kregen, zij op het aangegeven moment niet over een computer konden beschikken. Anderen gaven aan dat ze door  de drukte op het werk door Covid-19 plots wel moesten werken. Voor mij was het duidelijk dat het er nu op aan kwam hiermee zo flexibel mogelijk om te gaan.  Voor elk probleem tracht ik met behulp van het team een oplossing te vinden.

Enkele initiatieven die er werden genomen:

  • Oefensessies georganiseerd voor iedereen.
  • Een mail met een rechtstreekse link naar de online les wordt bezorgd. Dus geen zoektocht om in te loggen.
  • Met toestemming van de docent worden de online lessen opgenomen. Zo kunnen de cursisten die niet aanwezig konden zijn de les nog later bekijken of indien gewenst herbekijken.
  • Organiseren van online vragen momenten met docenten, indien gewenst. Ook dit wordt opgenomen en doorgestuurd naar de klas. Ook in de klas is het vragen moment een meerwaarde voor iedereen.
  • Het bezorgen van vragen via opleidingsverantwoordelijke aan docenten.

Het is fijn om op deze manier de betrokkenheid die wij sterk uitdragen in onze visie te tonen aan onze cursisten. Wij blijven op de eerste plaats inzetten op contactonderwijs. Maar indien nodig zijn we klaar om dit op een ander manier aan te bieden. Kwaliteitsvolle vormingen ,vernieuwend, betrokken, verbindend en no nonsense zijn niet voor niets de kernwaarden van ons vormingscentrum.

Ik hoop ik dat erin geslaagd ben de drempel  om een opleiding te volgen, met eventueel afstandsonderwijs, te verlagen. Bij vragen aarzel dus niet om ons te contacteren. Wij helpen je graag verder.

Lees Meer
Samen aftellen...

Samen aftellen...

Beste cursist, beste klant, beste partner,

Intussen duurt de lockdown al verschillende weken. Het Vormingscentrum volgt de exitstrategie van de overheid nauwgezet. In die context kunnen we hoopvol nieuws melden. Indien de volgende weken het coronavirus meer en meer teruggedrongen wordt, zal het Vormingscentrum opnieuw zijn activiteiten stapsgewijs heropbouwen vanaf maandag 8 juni. Vanaf 15 mei zijn wij ook terug telefonisch bereikbaar op dinsdag en donderdag van 9u tot 16u. Je kan ook nog steeds contact nemen via e-mail of via het contactformulier op de website, of je kan via die weg een telefonische afspraak maken.

Onze medewerkers werken momenteel hard om nog in juni een aantal vormingen - webinars - te kunnen aanbieden. De onderwerpen van deze webinars zullen vooral in het verlengde liggen van de revolutionaire gevolgen van de coronacrisis voor de acute en chronische zorg en op het vlak van communicatie en diversiteit. Wij maken deze webinars zo vlug mogelijk via onze digitale kanalen bekend.

Het aanbod in het najaar krijgt ook vorm. Voor een groot deel van dit aanbod zullen we eveneens webinars ter vervanging of ter ondersteuning voorzien. Toch hopen we je in het najaar nog altijd persoonlijk - zowel in ons open aanbod als op maat - te kunnen verwelkomen, maar dan rekening houdend met alle maatregelen rond social distancing. We zijn volop bezig om deze maatregelen op te lijsten en nadien te integreren zodat de vormingen en groepsactiviteiten correct en veilig kunnen verlopen. Het aanbod van het najaar maken we eind juni bekend. We blijven terugkoppelen. Ondertussen kan je steeds contact opnemen met de verantwoordelijke van je opleiding of vorming. Samen met jou tellen we af...

 

Lees Meer
Pleidooi voor zorgvragers en zorgverleners

Pleidooi voor zorgvragers en zorgverleners

Opinie door Ria Engelen (zorgethicus, medewerker Vormingscentrum Hivset)
gepubliceerd in http://dewereldmorgen.be/

woensdag 29 april 2020

De strijd is nog niet gestreden. Het coronavirus is nog niet verslagen en in het werkveld worden er enorme inspanningen geleverd om deze pandemie aan banden te leggen, helaas nog vaak met ontoereikende materialen en middelen. Vooral in zorginstellingen voor oudere personen, mensen met een beperking, psychische problemen, … vormt dit een bijkomende uitdaging. Naast ontgoocheling en frustratie brengt dit veel pijn en verdriet mee, nog meer als we ons afvragen of sommige levens, in andere omstandigheden, misschien gered hadden kunnen worden?

Er wordt leed toegevoegd en zorgverleners verkeren in een uiterst moeilijke positie. Doordat er onvoldoende getest kan worden en men niet weet wie er drager is en wie niet, blijft het risico bestaan om de besmetting verder uit te dragen, naar anderen en / of zichzelf. Hoe kunnen zorgverleners ‘goede’ zorg verlenen? Zich terugtrekken uit de zorg, omdat men op die manier de verdere uitdraging van het virus wil voorkomen, of, toch blijven verder zorgen, wetende dat er handen tekort zijn aan het bed? Maar ook het tekort aan mobiele zuurstofconcentrators plaatst hen voor schrijnende keuzes: wie gaat men extra zuurstof toedienen en wie niet? Persoon A die onvoldoende zuurstof kan opnemen of persoon B die eveneens in ademnood verkeert? Vele dilemma’s voor elke zorgverlener.

De keuzes die zorgverleners nu, zoniet altijd, moeten maken, raken aan het leven zelf. Dat de zorgvragers hierin helemaal geen keuze hebben, stemt eveneens tot nadenken en roept vele vragen op. Zij zijn ‘overgeleverd’. Hun lot ligt in de handen van de zorgverleners, zorgverleners die op hun beurt eveneens overgeleverd zijn.

Toch is datgene wat zich nu voordoet niet helemaal nieuw in de zorg; zorgverleners vragen al vele jaren meer ondersteuning, voeren al lang een ‘strijd’ maar zij zetten hun werk voort, soms in heel moeilijke omstandigheden. Het gaat dus om een bestaand probleem, dat doorheen deze crisis nu pijnlijk wordt blootgelegd en zware gevolgen heeft.

Als zorgethicus voer ik dagelijks gesprekken, met studenten die kiezen voor een opleiding in de zorg, maar ook met professionals, die reeds jaren werkzaam zijn in de zorg. Als je luistert naar hun verhalen, wat zich afspeelt in hun dagdagelijkse praktijken, dan merk je een rode draad op in hun noden: een vraag naar meer ondersteuning, meer mensen en middelen.

Er worden ongelooflijk veel inspanningen geleverd op de werkvloer, wat resulteert in prachtige voorbeelden van warme zorg. Toch hoor je vaak ook verhalen van onderbezetting van personeel, en bijvoorbeeld in woonzorgcentra ook onderbezetting van hoger opgeleid personeel. In instellingen waar mensen met dementie verblijven of mensen met een geestelijke beperking, is er naast liefdevolle zorg, ook nood aan meer ‘deskundigheid met betrekking tot de aandoening’, nog los van het feit dat deze mensen bovendien ook met een andere ziekte geconfronteerd kunnen worden.

Is er sprake van discriminatie in de zorg, of is het een gevolg van de steeds verder doorgevoerde besparingen? ...

Je kan het artikel verder lezen op deze link.

 

Lees Meer
Contact luwe kwaliteitszorg

Contact luwe kwaliteitszorg

(Chris Francken, teamtrekker chronische zorg)

Tijdens deze coronaperiode is complementaire zorg meer dan ooit van fundamenteel belang in de zorginstellingen. Chris Francken inspireert al jaren vele zorgverleners met deze complementaire zorg, maar leert anderzijds ook telkens weer mooie dingen bij uit hun praktijk. Chris toont aan dat je zeer creatief kan omgaan met deze zorg. Dat zelfs een mondmasker en handschoenen je niet hoeven tegen te houden om die te bieden. Het zit in kleine eenvoudige dingen: je warme aanraking, je zachte stem, je aanwezige blik, zelfs al is het meer op afstand dan voorheen.

 

Net dat ietsje meer...

Zorg dragen voor de mensen die aan je worden toevertrouwd. Het is dàt wat jij als zorgkundige of verpleegkundige wil doen, waar je voor gekozen hebt. Het is meer dan de praktische dagelijkse zorg. Je wil dat jouw bewoner/patiënt zich in heel zijn wezen ‘goed’ voelt: lichamelijk, maar ook geestelijk. Daar kies je voor, dat is jouw roeping.

In deze coronatijden word je als zorgverlener echter extra op de proef gesteld. Bewoners - besmet of niet besmet - worden immers in quarantaine geplaatst. Hun geliefden of familie kunnen niet bij hen zijn. Heel begrijpelijk dat dit angst en stress bij hen kan teweegbrengen. En van zodra ze besmet zijn, worden ze nog meer geïsoleerd. Zelfs hun laatste strijd dienen ze dan alleen te doorstaan.

Voel jij je als zorgverlener soms dan ook zo machteloos bij het zien van die angst, stress en/of pijn die jouw zorgvrager overvalt? En dit zowel bij niet-COVID als COVID-patiënten. En vraag jij jezelf ook af: kan ik iets doen om hen hierin te ondersteunen?

Gelukkig wel.

Complementaire zorg geraakt stilaan uit het verdomhoekje waarin het jaren is gestoken. Dat komt omdat mensen positieve resultaten hebben mogen ervaren van zorgen en behandelingen die niét medicamenteus zijn. Omdat mensen zich bewust zijn geworden dat er ietsje meer is waardoor hun angst, stress en pijn zijn kunnen verminderen. Wat is dat ietsje meer? Ontspannings- en ademhalingsoefeningen, kruiden, aromazorg, muziek, de helende werking van massage, aanraking en haptonomie,...

Ook het vormingscentrum Hivset wil hierin de zorgverleners (en via hen de bewoners/patiënten) ondersteunen. Zo hebben we de afgelopen jaren al een heuse opleiding tot aromameter aangeboden die door velen enthousiast gevolgd werd.

Ook in 2021 willen we op deze ingeslagen weg verder gaan. Gewoon omdat we ervan overtuigd zijn dat inderdaad dat ietsje meer een en - voor sommigen zelfs - het verschil kan maken. Volg daarom het aanbod chronische zorg op onze website. Ook jij kan met ‘kleine dingen’ het verschil maken.

Lees Meer
Huidhonger

Huidhonger

(Karen Segers, teamtrekker communicatie)

Normaal gezien stond op 2 juni de vorming ‘De Kracht van Aanraking’ gepland. Zoals de situatie zich nu aandient, zal het nog te vroeg zijn om deze vorming fysiek te laten doorgaan. We willen deze vorming naar het volgend kalenderjaar verplaatsen. Bij wijze van kennismaking willen we graag volgende tekst over dit onderwerp delen.

 

Geef je me hand, je hart

 

De mooiste dingen in het leven kan je niet zien of aanraken. Je voelt ze met je hart.

‘Kon ik ze maar eens even knuffelen!’ heb ik mijn moeder al zo vaak horen zeggen de voorbije weken. Ze bedoelt daar haar kleinkinderen mee, mijn zoon van 9 en mijn dochter van 6. En ik vermoed dat ze niet de enige zal zijn die dat gemis zo aanvoelt. Misschien is dat wel de grootste uitdaging van de Corona-tijd: afstand nemen van elkaar, waar heel ons wezen zegt dat we nabij willen zijn.

Voor ieder van ons neemt dit andere vormen aan. Gisteren vertelde een leidinggevende in een woonzorgcentrum hoe vreselijk het is om volledig ingepakt bij zieke bewoners binnen te komen. ‘Ze zijn al bang en kwetsbaar, en dan mag je hen zo weinig mogelijk aanraken. Dat wringt zo hard.’ En dat terwijl ze allemaal al minder bezoek krijgen en dus minder affectie en warmte.

En dat terwijl we weten dat aanraken geen luxeproduct is, het is een basisbehoefte. Een baby sterft als het geen lichaamscontact voelt. Elke cel in ons lichaam slaat vanaf het embryonale stadium levenslang de ervaringen op die voortkomen uit de wisselwerking met andere cellen. Dat betekent dus dat ons lichaam een geheugen heeft. Er bestaat een verbinding tussen lichamelijke ervaringen en de bijbehorende emotionele reactie. En dat is tegelijkertijd ook goed nieuws, want dat betekent dat die verbinding ook terug opgeroepen kan worden. En dat we dat kunnen doen in afwezigheid van andere mensen. Zo vertelt een vriendin van me dat ze makkelijker inslaapt als ze de bedrand tegen haar hoofd voelt. Het herinnert haar aan hoe haar moeder vroeger haar hand op haar hoofd legde als ze moeilijk insliep. Het bijzondere is dat ook het voorstellen van aanraking en contact en het jezelf aanraken dezelfde chemische processen in je lichaam op gang zet als aangeraakt worden, zoals bijvoorbeeld de productie van oxytocine, het zogenaamde liefdeshormoon.

Welke manieren bestaan er om jouw lichaam eraan te herinneren dat het aanraking en verbondenheid kent?

  • Zoek een voorwerp. Het kan eender welk voorwerp zijn. Ga gemakkelijk zitten, best een beetje achterover geleund en met een kussen op je schoot waarop je het voorwerp en je handen kan laten rusten. Sluit je ogen en begin het voorwerp langzaam te voelen. In het begin zal je merken dat je vooral de technische kwaliteiten van het voorwerp gaat voelen: hardheid, temperatuur, ruwheid, oppervlakte, enz. Kijk of je na een tijdje de shift kan maken naar het voorwerp voelen zodat het jou plezier geeft. Welke stukjes van het voorwerp voelen het fijnste? En hoe voel je dat in je lichaam? Vertraag je beweging nog eens voor de helft. Vertraging helpt om de shift naar plezier hebben aan de aanraking van het voorwerp te vergemakkelijken. Je kan het voorwerp ook zachtjes over je eigen hand strelen. Zo krijg je weer andere gewaarwordingen. Doe het zo lang tot je echt plezier gaat ervaren. Sommige mensen voelen dit vrijwel onmiddellijk. Bij anderen duurt het minuten, uren, soms zelfs dagen. Maar - als je het blijft proberen - komt zeker en vast de shift.

(bron: https://bettymartin.org/videos/  In les 1 legt ze uit hoe je plezier in je handen kunt leren ervaren)

  • Jezelf zachtjes aanraken, strelen of vastnemen door je armen om je heen te slaan, geeft geruststelling en veiligheid aan je lichaam en reguleert je zenuwstelsel. Voel welk lichaamsdeel behoefte heeft aan aanraking. Bepaalde plekken helpen extra om rust in je lichaam te krijgen als je je onrustig of angstig voelt. Een hand op je hoofd leggen, zachtjes de achterkant van je nek strelen, met één hand over je andere hand aaien, een hand op je hart leggen, met trage bewegingen over je buik wrijven, met twee handen van boven naar beneden over je armen wrijven, hetzelfde doen over de buitenkant van je bovenbenen, je voeten stevig op de grond plaatsen en voelen hoe ze dieper de aarde inzakken enz. Het zijn allemaal manieren om jezelf in balans te brengen. Probeer eens welke voor jou het beste werken. Hoe meer je dit doet, hoe meer je lichaam zelf aangeeft wat het nodig heeft en sneller reageert op de rust die dit brengt.
  • Het visualiseren van verbinding kan even krachtig werken als fysieke verbinding. Denk terug aan een moment waarop je je heel verbonden voelde met iemand anders of waarop je werd aangeraakt op een manier die prettig voelde. Sluit je ogen en stel je dat moment zo precies mogelijk voor. Wat gebeurde er toen? Hoe waren de kleuren, de vormen? Wat waren je gedachten en je gevoelens? Wat ervaarde je in je lichaam en waar voelde je dat? Wat hoorde je, rook je, proefde je? Blijf stilstaan bij elke lichamelijke gewaarwording die je voelt. Toen ik gisteren terugdacht aan een fijne dans die ik ooit danste, voelde ik mijn hart warm worden. Ik nam even de tijd om die warmte in mijn lichaam te ervaren en de vreugde die ik voelde te omarmen.
  • Heel wat mensen zoeken online verbinding met elkaar. Het lijkt alsof we voortdurend uitgenodigd worden om op een andere manier dan fysiek te verbinden, eerder op energetisch niveau. En daar kan je mee experimenteren. Begin je volgend contact of overleg eens met elkaar kort aankijken en voel wat die blik met je doet. Als je de andere wilt knuffelen of troosten, beeld je allebei in hoe dat zou voelen en laat dat gevoel in je lichaam toe. Geef je hand richting het scherm aan de ander en voel beiden wat er dan in lichaam gebeurt. Je zal merken dat er ook op die manier verbinding mogelijk is, ook al is het anders.

Ongetwijfeld heb je zèlf bijzondere manieren van contact of aanraking beleefd tijdens de voorbije weken, alleen of met je gezin, in nabijheid of op afstand. Je mag ze ons altijd laten weten. Stuur een mailtje naar karen.segers@hivset.be.

Als team communicatie garanderen we zoveel mogelijk digitale alternatieven voor het huidige open aanbod en aanbod op maat. Jullie krijgen al een voorproefje van webinars in juni. We keep you posted!

Lees Meer
Gratis online consultatie Lerend Netwerk Ethiek in Zorg

Gratis online consultatie Lerend Netwerk Ethiek in Zorg

Beste zorgprofessional,

Naar aanleiding van de doortocht van het COVID-19 virus doorheen de zorginstellingen worden jullie ook geconfronteerd met ethische vragen omtrent de impact daarvan op diverse aspecten van zorg en mentaal welzijn zowel voor zorgvragers als voor zorgprofessionals. Het is meer dan ooit duidelijk dat ethiek actueel en relevant is bij het maken van beleidskeuzes op meso- en macroniveau en het Lerend Netwerk Ethiek in Zorg (LNEZ) is ook nu stand-by om jullie feedback hierover te geven en of om jullie vragen online te beantwoorden. Deze service wordt gratis aangeboden.

Ons team wordt hierin bijgestaan door dr. Simon Godecharle, coördinator gezondheidsethiek Emmaüs vzw, gastdocent van het Vormingscentrum HIVSET en keynote spreker op de succesvolle kick-off van het LNEZ over beroepsgeheim eerder dit jaar.

Wat? Online consultatie via skype of een online applicatie naar keuze, in samenspraak met dr. Simon Godecharle.
Wanneer? Gelieve aan te geven welke momenten voor u passen en eventuele vragen te sturen via een mail naar . U ontvangt dan een uitnodiging voor een online afspraak.

Simon Godecharle postte al een aanzet op sociaal.net: https://sociaal.net/opinie/ethiek-en-corona-we-proberen-de-schade-te-beperken/

 

Lees Meer
Heling vinden in de ‘beschermjassen-methodiek’

Heling vinden in de ‘beschermjassen-methodiek’

(Door Griet Severeyns)

Net wanneer we elkaar niet mogen opzoeken, zijn we zoekende naar manieren om het wel te doen. Eens te meer wordt duidelijk dat de mens de ander nodig heeft. Een boek dat hier mooi bij aansluit is ‘Jij bent, dus ik ben’ van Alain Mahjoub. Het kan niet meer van toepassing zijn dan vandaag de dag. De dag waarop we gedwongen worden om stil te staan, uit de ratrace te komen en de eenzaamheid te voelen. Hoewel we kunnen terugvallen op digitale ontmoetingen, zijn de aanrakingen van geliefden en familie verder weg dan ooit.  

Deze ervaringen delen we, net als mensen op de vlucht, iemand die migreert. Iemand die  migreert uit zijn land, is weg uit zijn vertrouwde omgeving, verliest geliefden maar ook de geuren en kleuren van zijn omgeving. Hij verkeert in onzekerheid over zijn toekomst en is enorm zoekend naar wie hij mag of kan zijn. Hij kan geen afscheid nemen, geen knuffels voelen die hem kunnen troosten want zijn omgeving voelt vreemd en onbekend. Ik heb huidhonger, wil een arm om me heen als ik me verdrietig voel of boos of ontredderd of machteloos of… Ik kan me moeilijk concentreren want ik heb meer vragen dan antwoorden. En ik wil iemand die zegt dat al deze gevoelens normaal zijn om te voelen in de situatie waarin je nu zit. En dat dit allemaal dik oké is. 

Zullen we na dit verhaal hier op kunnen terugblikken? Ik begrijp waarom je als nieuwkomer je moeilijk kan concentreren in de klas, ik begrijp jouw frustratie om niet te weten wat de volgende dag zal brengen, ik begrijp jouw boosheid omdat je je machteloos voelt omdat je niet meer de job kon doen die je in je thuisland deed... Ik voelde wat jij voelde, ik zie wat dit met jou kan doen. Ik zie jou als mens.

‘Het goede leven begint bij verbondenheid’ is de ondertitel en Mahjoub zegt: “We hebben anderen nodig als brood en water. Pas als we volledig doordrongen zijn van deze boodschap kunnen we het nieuwe paradigma ‘jij bent, dus ik ben’ de plaats geven die het verdient in de samenleving. Het gaat over verbinding, over de ander binnenlaten in alle aspecten van ons leven, en niet morgen, maar nu.” Kunnen we deze situatie toch als opstap zien? Al is het maar om stil te staan bij hoe hard we elkaar nodig hebben en dat ik de ander nodig heb om zelf te zijn.

Hoe kunnen we in verbinding blijven met onszelf en ook met anderen. Wanneer mensen in transitie zijn, is het zoeken naar ‘Beschermjassen’ een middel om zichzelf te hernemen, op kracht te komen. 

Week 5 van de COVID-maatregelen is ingegaan. Hoe snel het allemaal gestart is, zo snel lijkt de tijd ook nu voorbij te vliegen. En toch… is het even nodig om stil te staan. Van de ene dag op de andere brak een tijd vol verandering aan. Thuis werken, digitale lessen ontwikkelen voor mijn studenten, digitaal overleg met collega’s, mijn zonen helpen bij hun schoolwerk, het huishouden, een thuiswerkende partner in huis,... Heftig was het, maar het werd me al snel duidelijk welke privileges ik had: zowel mijn partner als ik kunnen thuis werken, we hebben een tuin waarin mijn kinderen zich kunnen uitleven wanneer het even teveel is, een ruim huis zodat we ook de stilte kunnen opzoeken om geconcentreerd te werken,... 

Hoewel iedereen zijn situatie anders is; zorgverleners in de frontlinie, zelfstandigen die hun zaak op de helling zien gaan, alleenstaande ouders, leerkrachten die hun leerlingen moeten missen,... Deze situatie dragen we samen. Het deed me denken aan mijn trainingen Beschermjassen van Kitlyn Tjin A Djie waarin we spreken over een faseovergang in ons leven, een transitie.  

Elke faseovergang in ons leven bestaat uit drie fasen. Door de maatregelen nemen we afscheid van een hoofdstuk in ons leven. Weg controle, doen waar je zin in had, doen wat je altijd deed,.. Dit laten we achter met pijn of verdriet of ook met vreugde en blijdschap. Sommige leerlingen zijn misschien blij dat ze niet op de schoolbanken moeten vertoeven, anderen voelen het gemis van hun klasgenootjes oppoken. Mensen die in de ratrace van hun leven zaten, kunnen de rust misschien wel omarmen. Zorgverleners kijken met angst naar wat de komende weken zal gebeuren. Ik voelde het in mijn lijf: ik kreeg een benepen keel en het leek alsof er iemand op mijn borstkas stond. Eerst dacht ik aan symptomen maar al snel begreep ik dat mijn lichaam ook voelde dat we ons in een abnormale situatie bevonden.

Na het afscheid komt er een periode waarin we uit balans zijn, dit wordt ook de tussenfase of liminele fase genoemd. Iedereen kent ondertussen het woord ‘social distancing’. We mogen geen contact hebben, niet knuffelen met de grootouders, minstens 1,5 m tussen mensen die niet tot jouw bubbel behoren, geen schouderklopjes voor leerlingen,… Het is een periode van onzekerheid en het maakt je kwetsbaar. Hoe lang gaat dit nog duren? Ga ik de verbinding met mijn leerlingen nog kunnen behouden? Hoe gaan mijn leerlingen met een kwetsbare thuissituatie deze periode beleven? Hoe moet ik als grootouder omgaan met deze situatie: ik mag niet bij mijn ouders op bezoek en ook mijn kleinkinderen kan ik niet vastpakken? Zal ik als zorgverlener mijn gezinsleden in gevaar brengen? Enorm veel vragen waar we moeilijk antwoorden op vinden.

Buiten de onzekerheid daagt de situatie ons uit in onze creativiteit, om te dromen, out of the box te denken,... We zoeken manieren om in verbinding te komen met elkaar. We doen beroep op allerlei digitale kanalen om zowel met studenten/leerlingen alsook met familieleden in contact te komen. Je ziet allerlei gekke filmpjes op de televisie van mensen die hun creativiteit met WC-rollen, dansjes, hun huisdieren,.. de vrije loop laten gaan. Kinderen die knutselen voor de ouderen in woonzorgcentra, vluchtelingen die mondmaskers naaien in de asielcentra,.. Maar ook bij het zorgpersoneel wordt er beroep gedaan op hun creativiteit: hoe kunnen we ervoor zorgen dat onze beschermingslagen (mondmaskers, schorten) hergebruikt kunnen worden?

Ik merk dat muziek mijn beschermjas is in deze periode, muziek en boeken lezen. Beschermjassen zijn die veilige omhullingen die je opnieuw kracht kunnen geven. Het zijn geuren, rituelen, tradities, gewoonten, muziek,... die je opzoekt wanneer je je kwetsbaar voelt. Luidkeels meezingen met je lievelingsmuziek, puzzelen, een telefoontje met een familielid of vrienden, een gebed gericht aan God, yoga in de tuin, een gerecht koken dat je zo lekker vindt, onder een dekentje kruipen in de zetel,... We staan er niet altijd bij stil of soms zijn je beschermjassen zoek omwille van de ongewone situatie waarin je je bevindt.  
Mijn jongste zoon was vorige week jarig. Hij was enorm verdrietig dat zijn feestje met zijn vriendjes en de familie niet kon doorgaan. Hoe kunnen we hem toch het gevoel geven dat hij omhuld werd door zijn beschermjassen, zijn vertrouwde omgeving? Eén enkele oproep in een Whatsapp groepje naar de ouders van zijn vriendjes zorgden ervoor dat hij doorheen zijn verjaardag getrakteerd werd op tekeningen, postpakketjes aan de deur, zwaaien aan de raam, een zoektocht naar het huis van zijn beste vriend waar een pakje verstopt lag,... En zelfs ‘s middags hebben we met alle familieleden tegelijkertijd via Skype pannenkoeken gegeten en werd er luidkeels happy birthday gezongen. Natuurlijk had hij veel liever iedereen geknuffeld en op de schoot gekropen bij familieleden, maar deze kleine dingen hebben hem het verlies van contact helpen dragen. 

Op zoek gaan naar jouw beschermjassen, helpt je deze periode van ‘verlies van wat was’ dragen. Wat doe jij om deze periode door te komen? Op welke beschermjassen doe jij beroep? Maak even de tijd om hierover na te denken. Bewust worden van wat jou veiligheid en vertrouwen kan geven, helpt jou om opnieuw kracht te vinden. 

De laatste fase is de fase van thuiskomen, vrede hebben met de nieuwe situatie waarin je je nu bevindt. Ik weet niet of ik daar voor mezelf al ben aangekomen. Er is nog te veel onzekerheid en ik krijg meer vragen dan antwoorden. Ik weet nog niet hoe deze fase zal aanvoelen na deze COVID-19 maatregelen. Ik hoop alleen dat we het samen zullen doen als samenleving. Samen helen en leren wat deze situatie met ons heeft gedaan. We hebben allemaal huidhonger, we hebben allemaal iets verloren van wat er is geweest,... we hebben allemaal gedeelde smart. Laten we hopen dat de polarisatie van voorheen op de achtergrond verdwijnt en dat er opnieuw vanuit een ‘wij’ zal gehandeld worden.

En voor jezelf, neem jou beschermjassen mee. Zoals Dirk De Wachter het zegt: “Leer van deze lastige tijd, neem mee wat er daarin van goeds gebeurt, de solidariteit en de creativiteit die we nu hebben, neem die mee, ook als de tijd terug gaat versnellen en dreigt te gaan doordrammen.” 

Griet Severeyns - teamtrekker diversiteit en trainster beschermjassen

meer info: ‘beschermjassenmethodiek’ (https://www.beschermjassen.nl)
Hou zeker onze website www.vormingscentrum.hivset.be in het oog! We geven er vormingen over ‘Op zoek naar je beschermjas’

Lees Meer